ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
683
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بيرون آيند و كم شوند و ششم « 1 » قوت قوّت دافعه كه ورا از تن بيرون آرذ تا « 2 » نوبه كوتاهتر « 3 » كردذ ، و جن مايه كم كردذ آن نوبه « 4 » سبستر آيذ و كوتاهتر كردذ باز اكر مايه افزون كردذ نوبه « 4 » بيشتر آيذ و درازتر كردذ ، باز اكر مايه تنكتر بوذ نوبه « 4 » بيشتر آيذ و كر مايه سطبرتر كردذ نوبه « 4 » سبستر ايذ ، باز اكر خلط « 5 » كرمتر كردذ نوبه « 5 » زوذتر آيذ و كر خلط سردتر كردذ نوبه « 4 » ديرتر آيذ ، و كر مسام كشاذهتر كردذ نوبه « 4 » زوذتر آيذ و كر « 6 » مسام تنكتر شوذ نوبه « 6 » ديرتر آيذ و لكن درازتر آيذ ، و كر سردتر « 7 » كردذ نيز درازتر آيذ ، و كر قوّت قوى كردذ نوبه « 4 » بيشتر آيذ و كوتاهتر آيذ ، و كر ضعيفتر كردذ نوبه « 4 » سبستر آيذ و درازتر آيذ « 8 » ، و با هر خلطى كه صفرا بياميزد نوبه « 4 » آن تب بكاهذ و با هر خلطى كه بلغم بياميزد نوبه « 4 » ان تب بفزايذ . اكنون « 9 » آغاز كنيم از « 9 » اعراض هر تبى ( f . 544 ) و جذاجذا بكويم و آغاز از تب سوناخوس كنم ، و بدانك هر نوبتى را جهار زمان بوذ : يكى زمان ابتدا بوذ مر نوبه « 4 » را و اين آن زمان بوذ كه بيمار را لرزه يا فرژه يا سرما آغاز كند « 10 » كه همى كرم خواهد كشتن ، باز ديكر زمان صعود نوبه « 4 » بوذ و اين آن زمان بوذ كبيمار كرم آغازد « 11 » كشتن تا بدان « 12 » وقت كتمام كرم كردذ ، و سديكر كه « 13 » زمان انتها « 14 » بوذ و اين آن زمان بوذ كى تمام كردذ و شتاب
--> ( 1 ) - ب ه : از ( 3 - 2 ) - ف : نوبة كوتاه ( 4 ) - ف : نوبت ( 5 - 5 ) - ف : كرم كردذ نوبت ( 6 - 6 ) - ف : بستهتر كردذ نوبت ( 7 ) - ب ه : ظ . فراختر ، خ ( 8 ) - ف : « آيذ » ندارد ( 9 - 9 ) - ف : آغاز كنم ( 10 ) - ب ه : تا انكاه ( 11 ) - « ف » و « ب ه » و « م » : خواهذ ( 12 ) - « ف » و « م » : تا ان ( 13 ) - ف : « كه » ندارد ( 14 ) - ب ه : افزوده نوبت